W dniach 4–11 marca 2026 roku odbyły się coroczne obrady Ludowo-Politycznej Konferencji Konsultacyjnej Chin (中国人民政治协商会议) — organu doradczego parlamentu, w skład którego wchodzą przedstawiciele Komunistycznej Partii Chin, ośmiu innych partii politycznych, działacze bezpartyjni, organizacje społeczne, kulturalne i wyznaniowe, związki zawodowe oraz mniejszości etniczne. Warto podkreślić: Chiny to kraj wielopartyjny, choć KPCh sprawuje w nim kierowniczą rolę.
Od 5 do 12 marca zebrało się natomiast Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (中华人民共和国全国人民代表大会) — chiński parlament. Oba organy, skupiające blisko 5000 delegatów, są kluczowymi instytucjami chińskiego systemu politycznego, a ich coroczne posiedzenia — zwane „dwiema sesjami" (两会) — stanowią najważniejsze wydarzenie roku w życiu politycznym i gospodarczym kraju.
Podczas tegorocznych obrad przyjęto nie tylko sprawozdania z realizacji planów z poprzedniego roku i raporty budżetowe, lecz przede wszystkim najważniejsze dokumenty planistyczne: plan społeczno-gospodarczy na 2026 rok, piętnasty plan pięcioletni na lata 2026–2030 oraz długoterminowe kierunki reform do 2035 roku. Oznacza to otwarcie kolejnej fazy transformacji chińskiej gospodarki.
Cele gospodarcze na 2026 rok
Rząd wyznaczył następujące główne wskaźniki na bieżący rok:
- Wzrost gospodarczy: ok. 4,5–5% — poziom ostrożny, zbliżony do wyników z ostatnich trzech lat
- Bezrobocie w miastach: 5,5% przy planie stworzenia ponad 12 mln nowych miejsc pracy
- Inflacja: 2% — najniższy cel od 2005 roku
- Wzrost dochodu rozporządzalnego na mieszkańca w tempie zbliżonym do wzrostu PKB
- Deficyt budżetowy: 4% PKB
- Wydatki na obronę: wzrost o 7% (1,5% PKB, nieznacznie mniej niż w roku 2025)
W sferze fiskalnej całkowite wydatki publiczne przekroczą 30 bln RMB. Nowe obligacje rządowe osiągną 1,189 bln RMB, a transfery z centrum do samorządów lokalnych przekroczą po raz czwarty z rzędu poziom 10 bln RMB. Inwestycje ze środków centralnych przekroczą 7 bln RMB, a wydatki na naukę i technologie wzrosną o ponad 7%. Równocześnie zapowiedziano ograniczenie tzw. „trzech publicznych kosztów" (oficjalne podróże, przyjęcia i samochody służbowe) o ponad 7%.
Założenia te odzwierciedlają głębszą zmianę filozofii rozwojowej: priorytetem staje się jakość wzrostu, a nie samo jego tempo.
Dwanaście priorytetów
Raport rządowy wskazuje dwanaście głównych obszarów działań:
-
Wzrost dochodów ludności
- Planowane są reformy systemów wynagrodzeń i zabezpieczenia społecznego, ze szczególnym naciskiem na wsparcie gospodarstw o niskich dochodach.
-
Pobudzanie konsumpcji wewnętrznej
- Na programy stymulujące popyt wewnętrzny — w tym system bonów konsumpcyjnych — przeznaczono ok. 250 mld juanów z emisji specjalnych obligacji.
-
Inwestycje infrastrukturalne
- Setki miliardów juanów trafią na projekty infrastrukturalne i rozwój usług publicznych.
-
Nowe sektory strategiczne
- Priorytet otrzymują: półprzewodniki, lotnictwo, biofarmaceutyka i gospodarka niskich wysokości (low-altitude economy). Równolegle rozwijane będą technologie przyszłości: energia nowej generacji, obliczenia kwantowe, interfejsy mózg–komputer i sieci 6G.
-
Jednolity rynek krajowy
- Kluczowym celem jest likwidacja barier administracyjnych między regionami, utrudniających swobodny przepływ kapitału, towarów i usług.
-
Otwarcie na inwestycje zagraniczne
- Planowane rozszerzenie programów pilotażowych obejmie sektory telekomunikacji o wartości dodanej, biotechnologię i prywatną opiekę zdrowotną.
-
Rewitalizacja obszarów wiejskich i nowa urbanizacja
- Migracja ze wsi do miast ma być stopniowo przyspieszana przy jednoczesnym poszerzaniu dostępu do usług publicznych.
-
Polityka zatrudnienia
- Władze zapowiadają wsparcie dla modeli wzrostu sprzyjających tworzeniu nowych miejsc pracy oraz podnoszeniu poziomu zatrudnienia.
-
Edukacja
- Planowany jest wzrost liczby miejsc w szkołach średnich oraz rozwój systemu bezpłatnej edukacji przedszkolnej.
-
Transformacja ekologiczna
- Powstanie krajowy fundusz transformacji niskoemisyjnej; przyspieszone zostanie finansowanie technologii wodorowych i paliw ekologicznych.
-
Stabilizacja rynku nieruchomości
- Utrzymana zostanie zasada „jedno miasto – jedna polityka", dostosowująca interwencje regulacyjne do lokalnych warunków rynkowych.
-
Walka z „inwolucją" gospodarki
- W dokumentach pojawia się termin „inwolucji" — określający wyniszczającą, nadmierną konkurencję, która prowadzi do erozji marż i chronicznej nadprodukcji. W odpowiedzi zapowiadane jest wzmocnienie egzekwowania prawa antymonopolowego oraz przepisów o uczciwej konkurencji, a także wdrożenie czterech instrumentów: kontroli zdolności produkcyjnych, standardów branżowych, nadzoru cenowego i kontroli jakości.
Piętnasty plan pięcioletni (2026–2030)
Rok 2026 otwiera realizację piętnastego planu pięcioletniego — dokumentu wyznaczającego kierunki rozwoju do 2030 roku. Ma on kluczowe znaczenie dla osiągnięcia strategicznego celu: uzyskania przez Chiny poziomu dochodu na mieszkańca odpowiadającego krajom umiarkowanie zamożnym do 2035 roku.
Plan podkreśla budowę nowoczesnego systemu przemysłowego i wzmocnienie realnej gospodarki jako warunki dalszej modernizacji w obliczu narastającej rywalizacji technologicznej.
Bardziej aktywna polityka makroekonomiczna
Dokumenty akcentują potrzebę prowadzenia proaktywnej polityki fiskalnej i elastycznej polityki pieniężnej — jako gwarancji stabilności w warunkach globalnej niepewności. Jednym z filarów wzrostu ma być też zwiększenie konsumpcji wewnętrznej, co oznacza stopniowe odchodzenie od modelu opartego głównie na eksporcie i inwestycjach infrastrukturalnych.
„Inwestowanie w ludzi"
Nowym elementem strategii jest koncepcja „inwestowania w ludzi": projekty infrastrukturalne i technologiczne mają być oceniane nie tylko pod kątem efektywności ekonomicznej, ale i wpływu na jakość życia. Innymi słowy — wzrost gospodarczy ma się przekładać na realną poprawę dostępu do edukacji, opieki zdrowotnej i usług publicznych.
Sztuczna inteligencja jako motor rozwoju
Szczególne miejsce zajmuje strategia „AI Plus" — integracja sztucznej inteligencji z produkcją przemysłową, rolnictwem, usługami publicznymi i zarządzaniem miastami. Celem jest tworzenie nowych „sił wytwórczych", które mają napędzać modernizację. Plan zakłada 70% wykorzystania AI w chińskiej gospodarce do 2027 roku i 90% do 2030 roku. Wartość sektorów związanych ze sztuczną inteligencją ma przekroczyć 10 bln RMB.
Robotyka i technologie przyszłości
Robotyka humanoidalna została wskazana jako kluczowy filar przemysłu — z zakładanym podwojeniem produkcji w ciągu pięciu lat. Plan obejmuje też tworzenie kwantowych sieci komunikacyjnych między przestrzenią kosmiczną a Ziemią, harmonogramy badań nad syntezą jądrową oraz rozwój interfejsów mózg–komputer.
Reforma finansowania innowacji
Rynki kapitałowe mają odgrywać większą rolę w finansowaniu technologii i przedsiębiorstw zaawansowanych technicznie. To element szerszej strategii wzmacniania samowystarczalności technologicznej — przede wszystkim w obszarze półprzewodników i technologii kwantowych. Dokumenty przewidują też „nadzwyczajne środki" na rzecz uniezależnienia się od importu pierwiastków ziem rzadkich.
Ku inteligentnej gospodarce
Zarówno roczny plan gospodarczy, jak i nowy plan pięcioletni wskazują na wyraźną zmianę paradygmatu. Dotychczasowy model — oparty na szybkim wzroście produkcji i inwestycjach infrastrukturalnych — ustępuje miejsca strategii skupionej na:
- innowacjach technologicznych,
- odporności na wstrząsy zewnętrzne,
- jakości wzrostu,
- poprawie poziomu życia społeczeństwa.
Docelowym modelem jest inteligentna gospodarka, w której technologie cyfrowe, sztuczna inteligencja i automatyzacja przenikają wszystkie sektory. Transformacja ta ma tworzyć nowe źródła wzrostu, nowe modele biznesowe i nowe miejsca pracy — przy jednoczesnych działaniach chroniących zatrudnienie w obliczu szybkiego postępu automatyzacji.
Decyzje podjęte podczas tegorocznych „dwóch sesji" potwierdzają, że Chiny wkraczają w nową fazę swojego rozwoju. Wzrost gospodarczy nadal pozostaje istotny, lecz coraz większą wagę przykłada się do jego stabilności, innowacyjności i społecznych efektów. W obliczu rosnącej globalnej rywalizacji technologicznej państwo koncentruje się na budowaniu odporności i samowystarczalności — jednocześnie deklarując, że deklarowanym celem jest stabilne, nowoczesne i umiarkowanie zamożne życie dla każdego obywatela.
Przekształcenie Chin w gospodarkę opartą na zaawansowanych technologiach i sztucznej inteligencji to ogromne wyzwanie. Tempo dotychczasowych zmian pokazuje jednak, że kraj dysponuje zarówno zasobami, jak i determinacją niezbędnymi do konsekwentnej realizacji długofalowej strategii modernizacji — strategii, która jako druga gospodarka świata wyznacza też kierunki globalnego rozwoju.
Źródła
- Raport z prac rządu: Zmienność i ciągłość
- Dwie Sesje: Rząd ogłosił kluczowe cele rozwojowe na 2026 rok
- Globalna społeczność ocenia cele gospodarcze Chin jako racjonalne i będące dowodem na dążenie do rozwoju wysokiej jakości
- Ogólnokrajowe Dwie Sesje 2026
- Wzmacnianie fundamentów i rozwój gospodarki realnej